Sprundels Drangeske

dur Kees van den Broek, verhaol gebrocht op de dialectaoved mèèrt 2008

Beste mèèse, ier ’n veraol over het ouw en ’t nuuw Sprundels drangeske.
Zoas de mjééste van jùllie wel wééte, emme we op de dialectaoved in 2007 meej traone in oos wóóge ’t leste drùppeltje Sprundelse Pop opgemaokt. Jan Vergouwen (Jan van Johnne), vur de mèèse die nog nie zo lang in Sprundel wóóne: de vaoder van Jannie van de drie Zwaontjes,waar zo galaant om di bietje aon ons te gééve. Pop wóórde bij Sprundel, starker nog de middenstaand moes ’s mondags jist ’n borreltje Pop gedronken emme om de wéék te begiene.
D’n opa van Jan van Johnne begon mee ´t maoke van Popjenever zo rond 1920, omdat er mèèse waare die vròòge om ´t drangeske, da geschonken wier bij Boerke Verschueren op de Gieneken Mart. Toen d’n opa van Jan hier en daor navraog deej, bleek ´t Bossche pop ’t Sartòògebosch te zen. Wóók hier in de buurt, in Ouwebosch wier iets van da soort gemaokt. In d’n Bossche Pop zaate ondermjéér kraaiappels, ( wie wit wa da zen ?) ’t Zen
èèkebladgalle, klokkebaaje en vlierbesse. In den Ouwebossche Pop zaáte wóók verschillende kruie, mar oeveul en wa precies, is nie bekend.

Opa Vergouwen mot emme gedocht: wa zùllie kunne maoke, mot ik wook kunne maoke en ritselde wa zakken mee kruien uit Ouwebosch omdattie dieje pop lekkerder von en gieng in z”nne èè kelder aon de gang. Op een vatje of máándfles van 50 liter jonge jenever gieng n’n zak Ouwebossche kruie. De jiste proef war nogal bitter, waornao ie er nog wa zoethout en appelsienenschelle bij deej. De sjuuste mengelieng eet ie nwoot verklapt. Di spul liet ie 6 wééke trekke. Di aftreksel wier wir meej un speciaóle verhoudieng gemengd meej jonge jenever en dan laote staon totda ´t wir helder wier. Tot slot gieng er vur ’n klurke te krèège nog n’n kleurstof bij, warschèènlijk caramel, wa wóók nog bijdròòg aon de smaok.
Mjeer dan 80 jaor emme we ier in Sprundel en de buurt meûge geniete van di meej recht gòòdedrangeske. ’t is dan wóók spèètig da jin of aandere wijsneus besliste daddet spul niej mjéér gemaokt mòòg worre omda t’r jin zoegenaomd vergiftigd kruid in zou zitte. Oe ze ´t verzonne kréége is me nog een raodsel, omda gin mèès de saomenstelling zoas die dur opa Vergouwen is toegepast goed kende. Mar gebeurd is gebeurd.

Di gieng onze vurzitter Adrie van Gieneke zwaor aon ´t hart en hij von dan wóók da di gemis rechtgezet moes worre en vroeg aon mèèn: “Kees kunde gij us kèèke nor de meugelijkèd vur ’n nuuw Sprundels drangeske”. Ikke aon de slag en docht bij m’n èège: ik stel mar ne commissie saome want da doet de gemjéénte wóók altij as er iets uitgezocht mot worre. Ikke dus op zoek nor mèèse mee kennis van zaoke. Allerjirst Dineke van de Cwoop, grwóót geworre in ’t café, zij moes zùrge vur de jiste verkennienge waor drankskes gemaokt worre en vur de bestellieng van de borrelglaskes. Dan Bart de Jong mediavormgééver/ stagèèr bij de Trapkes as ontwerper van ´t etiket. Vur ’n goeie gezaomenlijke foto van de meûle en de kerktòòre éét ie zelfs de ljéér van Jos Lazeroms geljéénd om vanuit de wóógte de goei foto te kunnen maoke. Wóók moes ik nog n’n goeie pruuver emme. Ikke zelf lust wóók wel ’n borreltje, mar aljéén pruuve is mar aljéén. Toen docht ik aon Ad van Harrie van Driek Vergouwen, want as ik die aon de twóóg zie staon om iets te pruuve, dan is ´t altij van MMMMM lekker. Hoe langer hij MMMMMMM zegt oe lekkerder dattie ’t vindt. We maokte un afspraok in Tilburg om te gaon pruuve en ge kunt ´t al raoie: n’n extra lange MMMMMMMMMM aongevuld mee klasse inplaots van lekker. Dus ik docht, di mot goed zen. Wóók omdat ´t ’n uniek drangeske is da nog nie te kwóóp is. De tekst op ´t etiket luidt dan wóók: SPRUNDELÈRKE…………..is een kruiig bitterlikurke op baosis van ´n biezonder kruiedistillaot. ´t rèèke en aparte karakter wóór verkréége dur de speciaole mengelieng van koriaander, kruidnaogel en anèès. De smaok is zacht meej ´n licht bittere afdronk. Ervaor ´t genoege van di biezondere drangeske.
Ge zou aljéén al ’n fles kwóópe vur´t etiket. En tot slot: ne prijsvraog vur de naom oefde ik nie uit te schrèève want Adrie aar al ne naom bedocht. Bedjééme gaon we allemaol ’n borreltje pruuve
en dùrrrem wil ik Adrie vraoge om de naom te ontulle. En we noeme ‘t: SPRUNDELÈRKE…..