P t/m T

P
’n padwóóg een ontstoken ooglid
iemand ’n padwóóg slaon iemand zijn oog dicht slaan
ij eeget zo druk as panneke vastenaoved Op vastenavond ging men na sluitingstijd bij iemand pannenkoeken of eieren bakken. De koekenpan stond dan constant op het vuur.
us paoj ons vader
paopekullekes, paopekannekes, naoldekòòkers rode vruchtjes van de meidoorn
paosblommekes narcissen
z’nne paose ouwe in de paasweek te biechten en te communie gaan
parreleeje aan een stuk door praten
wóór zijn us parremetéére hoor hem eens klagen
’n pattekaal vùggeltje een vogeltje pas uit het ei (zonder veren)
peeje bieten
peeje dunne bieten “op één zetten”
’n róóie peej een rode wortel
ij schéét julle peeje hij was ontzettend bang
peejkoffie merk Buisman, gebrande suiker om de koffie sterker te maken
ne peejmeûle bietensnijder
peejstaamp aardappelstamp met winterwortelen
’n péékel een bazig vrouwspersoon
pééperkoek ontbijtkoek
peggenout vuilboom, werden peggen (pluggen) van gemaakt om b.v. schoenzolen vast te zetten
da’s penning zestien dat is heel duur
ne penning een perzik
’n perreweps een wesp
perrig een merrie die tochtig (hengstig) is
pesjòònkele een aflaat verdienen voor zielen in het vagevuur. Na 5 onze vaders en weesgegroetjes moest men telkens weer de kerk uit
pèsmoppe paardenstront
pesstal paardenstal
’t is ier ne pesstal het is hier een bende
peût terpentine
un peût krèège een klap krijgen
ne péézerik uitgesneden geslachtsdeel van een varken om iets mee in te vetten, bv een zaag.
piekelo ijsje
aon ne piekelo lakke aan een ijsje likken
piekelokaar ijscokar
piek capuchon
pieke pòòke meisjesspel met kopspelden
’n piekepòòk iemand die graag ruzie uitlokt
pieleke kuiken
pieraos worm
piesblomme paardebloemen
d’n piespaol zèn de voetveeg zijn: altijd en overal de schuld van krijgen
piespotje witte kelkbloem van haagwinde
pietelèèr rokkostuum
’n pikkeltje een krukje met drie poten
erreges ne pin aonlulle hij maakt er maar wat van, zich ergens uitpraten, ergens een draai aangeven.
pinaor emme stug, recht haar hebben
ne pinnéékel een vervelend iemand
pindraod of pinnekesdraod prikkeldraad
zo zat as ’n pinneke behoorlijk dronken zijn
pitse een klein beetje ergens van eten
z’nne pjéér zien geweldig afzien; zijn deel wel gehad hebben
ne platte boender stevige kleine borstel zonder steel
platte jong vogels pas uit het ei; ook kleine kinderen
platters vur de knèène bladeren paardebloem; lekkernij voor konijnen
plee wc
plets stoep achter het huis
pliesiekot politiecel
ij eet ’n poelie-aandje hij heeft een lamme, ongelukkige hand
poelie-ei ei van een jonge kip die net aan de leg is
’n mwóói poetje een mooi poesje, een mooi meisje
poêremoes boerenkoolstamp ?
poetjespap melk met beschuit of brood
mekaor possiepaant staon elkaar helpen
ij ee ’n potske (klotje )op hij heeft een alpino-petje op
pottefoelie portefeuille
pottenoster rozenkrans
’n pralleke een klein kind
wat aon proête wat aan prullen
pròònt zoals het hoort; netjes
pròònt op tèèd stipt op tijd
’n prop een dennenappel
pûine wortels van bep. grassoorten , bv. hondsgras
pûit kikker
pûitedril kikkerdril, kikkereitjes
ne pûiteviller een groot bot mes
n’n putaok lange stok met op het einde een haak waar de emmer aanhing bij het water putten
puuke plagen
R
uìt de rabat trekke helemaal uit elkaar trekken
raogesbol of raovesbol ragebol
ragge wild spelen op stoelen en matrassen
d’r onder rammele slaand optreden / er stevig tegenaan gaan
’t raust er het gaat er flink tekeer
’n rèèf/ ’n rèfke hark/harkje
’n réétikuuleke een damestasje ( komt van het Frans)
de waarft oprèève het erf opharken
’n rjééllent om m.b.v. een touw op 2 stokjes een lijn te spannen om recht te kunnen planten
rengele regenen
da’s ’n rennewaosie iemand die alles kapot maakt
rjéépe spel met oud fietswiel en stok
ne rèèsbessum bezem gemaakt van rijshout
retteréére op en neer lopen, drentelen
rommetom ’t ûis rondom het huis
ij is rommetom ljééluk wordt gezegd van iemand die heel lelijk is.
rondbrieze van het een naar het ander hollen, zonder beleid
ronddalleke doelloos rondhangen
/td>
ne rouwdouwer, ne rauwe duuvel ruw , onbehouwen persoon in doen en laten, iemand die niet voorzichtig te werk gaat.
rouwenis maaisel uit de sloot, wat ’s winters op bv. een witlof- of aardappelkuil werd gelegd ter isolatie
rùffels rafels
n’n rûitetikker een korte ronde tol
ij is zwaor bij de rûiters hij is niet goed bij
ruts perzikkruid
rùsse of rûisse wrijven
ruuk eau de cologne
ruure roeren
d’r rije d’r wir ’n paor meej er wordt weer flink geroddeld
ij rijt’m flienk hij is flink getergd
ij laot alles mar rije hij laat alles slingeren
ne rijer, ne ram, ne rem, ne rammelèèr een mannetjeskonijn
S
’t saarf van oew stui valle alleen het vel op ’t voorhoofd wat geschaafd
ne saarevetuut paadje met recht van overgang
sabbas benaming voor zwarte Piet
schabbelierke/bedollie kleine medaille met afbeelding heilige
’n schaft leren beenkap over schoen of klomp
iets schandaliséére iets kapot of lelijk maken
’n schéél deksel van pot of pan
ne schèèresliep een scharenslijper
schèète as ne rèèger erg naar de w.c. moeten
’n schèètlèèster een bangerik
’n schèètûis een flauw iemand
’t schèètûis de w.c.( buitenshuis)
de èèrpels schelle de aardappels schillen
schelles krèège reprimande krijgen
schetse schaatsen
schitte opgedroogde mestplakken aan een dier
n’n rauwe schoefel iemand die ruw met dingen omgaat, het niet zo nauw neemt met de kwaliteit van het werk, gauw gauw zijn werk af wil hebben.
n’n schoeft een ongemanierd persoon
’n schoelie gemeen, onbetrouwbaar iemand
oew schoêre je schouders
’n schof een tijdje tussen twee maaltijden
ij ruuk nor de schop hij is bijna dood ( schop van de grafdelver)
efkus schòòve even rusten
schotteldoek vaatdoek
schottelwaoter afwaswater
schotelwassers of schottelwasjes schrijverkes (blauwzwart watertorretje) Het Schrijverke is een gedicht van Guido Gazelle
schréépel wiedwerktuig: in tegenstelling tot de schoffel, wied je met het mes naar je toe
d’n of schréépele de tuin wieden
schrèèver geelgors
schrèèverke zwart waterkevertje
’n schotje koe die al een keer gekalfd heeft
schouw schouw of schoorsteen(mantel)
schuddekul te slappe koffie
de schuìf de lade
ut schùfke krèège geen absolutie krijgen in de biecht:schuifje ging dicht
schùmke trekke een dropdrank maken
ik kom sebiet ik kom zo dadelijk
sééveraase kljéére zie: swardagse kljéére
seffe(n)s, seffekus dadelijk
sewèèle soms
sjacherèèr louche handelaar
sjachere sjouwen, aanrommelen
ne sjampaamper een raar iemand
’n bolleke sjet tot garen gesponnen wol
da’s ne sjiek de friemel, meej z’n fròòntje, z’n kachelpèèp en z’nne zwolluwstèèrt een opgedirkt persoon, met een…. , hoge hoed en pandjesjas
sjoe muntstuk van 2 en een halve cent
n’n sjoefelèèr
ij sjoefelt rustig nor ûis hij schuifelt met kleine pasjes naar huis
sjoêre zwaaien
ij sjoerte weg hij ging er snel vandoor
sjuuleker, zjuulkert klaverzuring of veldzuring
ij is sjuust ier gewiest hij is net hier geweest
’n slaojbuike het regent zachtjes
die acrobaote zen slap die acrobaten zijn lenig
doe d’oew slaoppak mar aon doe je pyjama maar aan
sleg houten hamer om palen te slaan
slechte eggen
sleffe lopen zonder de voeten goed op te lichten
sleffer een slipper ( lichte pantoffel )
sliddere (baantje) glijden op ijs
slierte spel met een lange rij kinderen, die elkaar vasthoudend ronddraaien. Degenen aan het eind moesten hard lopen.
slik slijk, modder
ij waar èènkel de slik en vûlligèèd hij zag er vuil en modderig uit
’n sliklap een spatlap
boen d’oew slikpwóóte af boen je vieze schoenen af
slikvanger spatbord
ne sloeber vuilak, schurk
’n sloor een sullige onnozele vrouw
’t slop dicht doen als je een weiland betreedt of verlaat, moet je door het slop; ook wel ;hekkedam genoemd. Het hek is gemaakt van een drietal prikkeldraden boven elkaar verbonden met 3 houten stokken.
’n slùfke of slûiverke een schuifspeldje voor in het haar
slùtspel veiligheidsspeld
smjééle vleien, flemen, mooipraten. IJ zit jul de tèèd te smjééle, ij éé zééker wa nwoodig.
Maar het kan ook een sarcastische opmerking zijn, om iemand een veeg uit de pan te geven
ne smèrlap een smeerlap ( gemeen persoon )
smèrlappe dadels
n’n smiecht gemene kerel, iemand die handig zijn zin weet te krijgen
ne smoeletrekker een zuur snoepje
smoelwaark gezicht
smoezelig vuil, onfris, slonzig
smòòre stuiven van zand
smosse zachtjes regenen
snoffeltjes kleine anjers
ne snoppiek snot wat uit de neus hangt
da’s nog mar ne snoppiek hij is daar nog te jong voor
snot en kwiel blèète tranen met tuiten huilen
ik ben ’t beuj as gespòòge spek Ik ben het helemaal zat
da’s soepie personen van bedenkelijke aard
iemand soppe bij ’t zwemme iemands hoofd onder water duwen
mar wèènig speûles ebbe (emme) weinig speling hebben
spjéékes van de fiets spaken van de fiets
spier: pèèrdespier of rundspier paardenrookvlees of runderrookvlees
de spin voorraadkast
ne spinnekop een spin
spoege overgeven
spùrrie voedzame plantensoort
frèète as ’n spùrriekoej een magere of zieke koe die flink moest eten. Dus: overdadig eten.
sommedjééme/sommedrek zodadelijk
sommetije somtijds, soms
’t kan d’r spéére het kan er te keer gaan
nor binne staaiere kwaad en fors naar binnen stappen
erreges òòver stèchele ergens over twisten
’n stéég iemand een koppig iemand
stééne zuchten, kreunen
stèèrtpanneke steelpannetje
stekke wasknijpers
stekkedraogers grote mierensoort
stessele 1.de was stijven 2. met korte pasjes lopen 3. het met het achterlijf bewegen van bijen net voor ze de korf ingaan.
stiefele met korte snelle pasjes lopen
stieke snelbinders
stierig een koe die tochtig staat
ik em stikard geworreke ik heb heel hard gewerkt
stikkebeezies kruisbessen
stikstraol vervelend iemand
stoefe, stoefer opscheppen, opschepper
stoeferke pochetje
stoempe stompen
stofzuigere stofzuigen
da’s ’n straant vel dat is een brutaal nest
’n stramien een vergiet
da’s ’n stréén dat is een vervelend iemand
ij krèèg ’t aon z’n stréén hij kreeg de kuren, koppig, humeurig
’t is jin stréép ‘r nor toe recht op het doel af
die jong van ier nèève (neffe) zen echte straovers de kinderen van de buren zoeken stad en land af om iets te krijgen
strijbos iemand die graag en veel met woorden strijdt
stui voorhoofd
da kan gin stûite lije het is niet opmerkelijk, niets om over naar huis te schrijven; het is maar middelmatig
stukkere verstelwerk aan kleding doen
sebiet zodadelijk
’n suffesaant ventje een aardig ventje
sùkkerpeeje suikerbieten
zo suf as ne mulder/kat heel duizelig
ij gieng van z’nne sus hij viel flauw
swardags, swardagse kljéére ( seeveraase ) door de week, doordeweekse kleding
n’n Swies ordebewaker in de kerk, komt van het woord Suisse ( zijn pak leek op dat van de Zwitserse garde )
aon swi(e)skaante aan weerszijden
T
takkeleike doên tikkertje doen
zo grwóót as ’n taofelschuìf ironische opmerking als iemand iets groter in omvang doet voorkomen dan het in werkelijkheid is
ne tèèraoved een feestje waarvoor de leden het hele jaar gespaard hadden. In clublokalen hing ook wel een aparte spaarkast.
da’s ’n temtaosie dat geeft een hoop ophef
tenaostebij ongeveer, bijna, haast
ik ben tenne

de straot tenne rije

ik ben doodop, aan het einde ( moe, uitgeteld)

de straat tot het eind uitrijden

tenne aon gaode lienks af op het eind ga je links af
’n tets een punaise
de teût van de koffiepot de tuit van de koffiepot
ij éé ne teût op z’nne kop hij heeft een bult op zijn hoofd
‘k zèn teût-aon ik ben bekaf
m’n teûte zèn kaol de schoenneuzen zijn kaal
teûte treuzelen
’n teûtebel treuzelaarster
ij schiet meej d’n teût van z’nne schoen met de neus van de schoen een bal trappen
de teûte ( kasjesvolk) marskramers, leurders ( kastjesvolk: deze handelaren hadden een kastje op hun rug met allerlei laatjes en vakjes waar hun handelswaar in zat )
n’n teûtzak een puntzak
tiekom paardenterm voor rechtsaf
tiete borsten
tiêt kip
d’n til de zolder in een schuur
timzééf zeef van de teems/melkbussenfilter
toemaotskatje ( zie ook baomeskatje) najaarskatje, toemaat betekent het laatste van de oogst, de kwaliteit werd al wat minder
toennet daarnet, zonet
toe(n)straks eventjes geleden
’n òòs toespèès/bezonders een ons snijwaren of vleeswaren
tollekes koolraapjes
ze reeje ‘m tonnestebóóve ze reden hem ondersteboven, omver
d’n top uìtnèèpe snoeien door de top eruit te halen
ouw d’oew tòòt hou je mond
toutere schommelen
tjikene tekenen
ij tjuunkerde flienk, toen ie z’n assus stwóótte hij ging flink tekeeer toen hij zijn hoofd stootte
iemand trappéére iemand betrappen
n’n trèèn een lange kar
trèèzemeûle kafmolen
da òòndje béét in m’n trekkers dat hondje beet in mijn achillespees
ne trekzak harmonica
wa bende ’n triên gezegd van een onnozele vrouw die traag van begrip is
tuffe spuwen
ge tuft’r wóók nie op hij lust het graag
de tûin knippe de heg knippen
tûitele ruilen
tuk buntgras
tukaor droog haar
’n tups rond houten kuipje waarin frambozen naar de veiling gingen
ij gao nor tùrp toe iemand die achteraf woont, gaat naar het dorp toe
ge ziet ‘r ûit as n’n tùrk vies en vuil eruit zien
tùt overgrootmoeder
tut fopspeen
tutfles zuigfles
zit nie te tutte zit niet te treuzelen
n’n lekke tuup een lekke band (tube)
meej tije
op d’n tuur zette met een touw een geit of een koe vastzetten, zodat op een bepaald stukje weide gegraasd kan worden
n’n tweezak iemand die met alle winden meewaait

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *